बच्चाहरुमा देखिने प्राण घातक क्षयरोग

मुख्य खबर स्वास्थ्य

क्षयरोग एक प्रकारको बच्चाहरुमा देखिने प्राण घातक रोग मध्ये एक हो । यो ब्याक्टेरियाको संक्रमणले हुने गर्दछ, जसले फोक्सोलाई असर पार्दछ । त्यसैगरी यसले आन्द्रा, जोर्नी र शरीरको अन्य अंङ्गहरुमा पनि असर पार्न सक्दछ । कुपोषित बच्चाहरुमा क्षयरोग हुने सम्भावना बढी हुन्छ ।

क्षयरोगका कारणहरु :–
क्षयरोग खासगरी संक्रमण भएको व्यक्तिको र्याल तथा श्वास प्रश्वासको माध्यमबाट सर्ने गर्दछ । त्यसैगरी धुलो, प्रदुषित खाना र पानीको माध्यमले पनि हुने गर्दछ । त्यसैगरि जनस्वास्थ्य सम्बन्धी चेतनाका अभाव र खान पान अभावको कारणले पनि हुने गर्दछ । क्षयरोग गराउने ब्याक्टेरियाहरु बाहिरी वातावरणमा धेरै दिन सम्म जिवित रहन सक्दछन्, जसले अरुलाई क्षयरोगको संक्रमण हुन सक्ने सम्भावना बढ्छ ।

लक्षणहरुः–
 खाना खान मन नलाग्नु
 तौल कम हुनु
 ज्वरो आउनु
 पहेलो हुनु
 थकित हुनु
 खोकी लाग्नु
 श्वास लिन अप्ठयारो

रोगको व्यवस्थापनः–
क्षयरोगको उपचार नेपाल सरकारद्वारा सञ्चालित क्षयरोग कार्यक्रम (डट्स) अन्र्तगत निःशुल्क स्वास्थ्य चौकीबाट उपलब्ध हुन्छ । औषधी खाली पेटमा दिनको एकपटक खानु पर्दछ वा बालरोग विशेषज्ञको सल्लाह सुझाव अनुसार सेवन गर्नुपर्दछ । औषधी तोकिएको समय सम्म चिकित्सकको सिफारिस बमोजिम खानाले क्षयरोग निको हुन्छ साथै पोषणयुक्त खानेकुरामा पनि ध्यान दिनु पर्दछ ।

रोकथामः–
१. बच्चा जन्मे देखि ४५ दिन सम्म बच्चालाई बी.सी.जी.को खोप लगाई क्षयरोगबाट बचाउन
सकिन्छ ।
२. क्षयरोगको लक्षण शुरुमै पत्ता लगाउने र छिटो भन्दा छिटो त्यसको उपचार गर्ने ।
३. क्षयरोग संक्रमित व्यक्तिबाट जोगिने ।
४. वातावरणीय सरसफाई तथा व्यक्तिगत सरसफाईमा ध्यान दिने ।
५. क्षयरोग लागेका बिरामी तथा स्वास्थ्य कार्यकर्ताहरुले मुखमा मास्कको प्रयोग गर्ने ।
६. उमालेको दुध तथा स्वच्छ पानीको प्रयोग गर्ने ।
७. व्यक्तिगत सरसफाई र वातावरणीय सरसफाईको बारेमा जनचेतना पैmलाउने ।

( डा. रोमा बोरा नेपालगंज मेडिकल कलेज शिक्षण अस्पताल, नेपालगंजको बालरोग विभागमा एशोसिएट प्रोफेसर पदमा कार्यरत हुनुहुन्छ । )

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *